Ücrete ara zamdan kim yararlandı?

Yüksek girdi en çok maaş ve maaşla çalıştırılanlar olumsuz yargılanıyor. Ücretlilerin milli gelirinden aldığı ödeme son yıllarda hızla geriledi. Son bir yıllık dönemde yüksek kullanım ise kullanımların etkisini daha da olumsuz yönde etkiliyor. Çoğu indirme ücretlerini resmi yürütme sürelerinin da altında kaldı.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı tüketici fiyat düzenlemesine (TÜFE) göre, ekim ayı aşınma yıllık enflasyon yüzdesi 85,51 olarak gerçekleşti. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) düzenlemelerine göre ise bu yıl ağustos ayı ortalama ücretleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 85,29 oranında arttı. Ücret artışından herkes aynı oranda yararlanmamakla birlikte, temmuz asgari ücrete yapılan ara zammın genel olarak tüm dizinin ücret dizisini beraberinde getirdiği gözlendi.

Brüt asgari ücret ocak kazancı yüzde 39,87, temmuz maaşı da yüzde 29,31 oranında arttı. Sosyal güvenlik primleri brüt ücreti üzerinden yatırılıyor. SGK’ya göre birincil esas kazançlara göre, mart görünümünde özel sektör ortalama ücretleri geçen yılın ağustos ayına göre yüzde 31,01 oranında arttı. Ağustos ayında ise ortalama ücretler geçen yılın aynı ayına göre yüzde 85.29 oranında bir dizi kaydetti. (Şirketlerin hepsi aynı zamanda dizi yapmadığı için karşılaştırmalar mart ve ağustos ayı odalarına göre yapıldı.)

ARA ZAMLA ÜCRETLER DENGELENDİ

Asgari ücrete temmuz eşliğinde yapılan zam öncesinde bazı bölümler ücret dizilerinin yok denecek kadar düşük olduğu gözlendi. Örneğin, kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı sektöründe mart başında geçen yıl ağustosa göre sahne yüzde 9.74, sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarında yüzde 9,12, denizcilik sektöründe yüzde 17.88 gibi nüfuzun oldukça altında oranlarda geçmiş. Temmuz sonundaki asgari ücret zammının ardından söz konusu çevrelerde ara zam yapıldı. Bunun sonucunda ağustos ayı ömrü son bir yıllık dönemdeki ücret artışı kok kömürü ve rafine petrol ürünleri imalatı sektöründe yüzde 94,80’e, sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarında yüzde 87,07’ye, denizcilik sektöründe ise yüzde 90,46’ya yükseldi.

33 SEKTÖRDE ENFLASYONUN ÜZERİNDE ZAM YAPILDI

SGK ortalama kazanç toplama 99 faaliyet kolu için ayrı ayrı yayımlıyor. SGK’nın hükümlerine göre, son bir yıllık dönem 33’üncü sezonda yapılan ücret dizileri yıllık yüzde 85,51’lik bir bölümün üzerinde gerçekleşti, 66’inci bölüm ise işleyişin altında kaldı.

Yıllık bazda en yüksek iskelet yüzde 140.69 ile bilgisayar yapılandırmaları sektöründe yapıldı. Bunu yüzde 107,81 ile otomotiv, yüzde 102,14 ile lojistik, yüzde 99,71 ile bilgisayar imalatı, yüzde 99,33 ile de makine ve ekipmanların tesisatları ve monitörleri sektörü takip edildi.

Buna karşılık, ormancılık, içecek imalatı, elektrik ve gaz yönetimi, su yönetimi, inşaat, sosyal hizmet sektörlerinde ücret dizileri yüzde 70’in altında gerçekleşti.

FAALİYET KOLLARINA GÖRE ORTALAMA AYLIK ÜCRETLER VE DEĞİŞİM ORANI
Değişim (%)
2021 Ağustos 2022 Mart 2022 Ağustos 2022 Ağustos / 2022 Mart 2022 Ağustos / 2021 Ağustos
Bitkisel ve hayvansal üretim ile avlanma 4.615 6.325 8.379 32,48 81,58
Ormancılık ile endüstriyel ve yakacak odun üretimi 4.224 5.442 6.993 28,51 65,55
Balıkçılık Ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği 5.368 6.844 10.181 48,76 89,67
Kömür ve linyit çıkartılması 7.653 10.758 13.982 29,96 82,69
Ham petrol ve doğalgaz çıkarımı 8.348 11.409 16.285 42,74 95,08
Metal cevherleri madenciliği 7.417 10.921 13.919 27,45 87,65
Diğer madencilik ve taş ocakçılığı 5.688 7.647 10.575 38,29 85,93
Madenciliği hizmet ömrü 7.102 10.637 13.986 31,48 96,93
Gıda imalatçıları imalatı 5.012 7.097 9.221 29,92 83,99
İçeceklerin imalatı 7.252 10.147 12.307 21,28 69,69
Tütün ürünleri imalatı 9.719 15.093 16.685 10,55 71,67
Tekstil dokuma imalatı 5.358 7.336 9.917 35,18 85,10
Giyim eşyalarının imalatı 4.327 5.975 7.825 30,96 80,85
Deri ve ilgili döküman imalatı 4.327 5.923 7.932 33,91 83,33
Ağaç, ağaç ür. ve mantar ür.imalatı (Mobilya Hariç) 4.816 6.493 9.029 39,06 87,46
Kağıt ve kağıt döküm imalatı 6.236 8.741 11.564 32,30 85,46
Kayıtlı medyanın basılması ve kullanılması 5.252 7.464 9.822 31,59 87,02
Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 13.490 23.946 26.279 9,74 94,80
Kimyasalların ve kimyasalların üretimi 7.261 10.323 13.752 33,22 89,40
Temel tüketimlik tüketim ve tüketime ilişkin tüketim malzemeleri üretimi 7.892 12.350 14.492 17,34 83,63
Kauçuk ve plastik üretim imalatı 6.016 8.413 11.247 33,68 86,95
Diğer metalik mineral olmayan imalat 5.467 8.154 10.427 27,88 90,73
Ana metal sanayii 7.808 11.418 14.203 24,39 81,91
Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (Makine Ve Teçhizat Hariç) 5.838 8.280 10.899 31,62 86,68
Bilgisayarların, elektronik ve optik malzemelerin imalatı 7.650 10.714 15.278 42,59 99,71
elektrikli teçhizat imalatı 6.663 9.671 12.506 29,31 87,71
Başka yerde görevlendirilmemiş makine ve ekipman imalatı 6.345 8.981 11.949 33,05 88,31
Motorlu kara taşıtları, treyler (Römork) imalatı 7.647 11.881 14.400 21,20 88,30
Diğer ulaşım araçlarının imalatı 8.759 14.284 18.201 27,42 107,81
mobilya imalatı 4.553 6.230 8.313 33,43 82,59
Diğer imalatlar 4.881 6.755 8.971 32,81 83,78
Makine ve ekipmanların kurulum ve korumaları 6.525 10.324 13.006 25,97 99,33
Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve yönetimi 6.860 10.177 12.747 25,25 85,82
Suyun beklenmesi, arıtılması ve dağıtılması 6.689 8.530 11.016 29,16 64,69
kanalizasyon 7.262 8.217 11.750 43,00 61,80
Attığın tahmin, ıslahı ve harcamaları operasyonları 5.390 7.109 9.342 31,41 73,31
İyileştirme işlemleri ve diğer atık yönetimi hizmetleri 6.339 8.998 11.499 27,80 81,40
bina inşaatı 4.161 5.784 7.554 30,60 81,51
Bina dışı yapılar inşaatı 6.058 9.212 11.434 24,12 88,74
Özel inşaat faaliyetleri 4.332 5.978 7.876 31,74 81,82
Motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende satış ile dağıtım 4.824 6.730 8.800 30,76 82,42
Toptan ticaret (Mot. kara taşıtları ve motorsikletler hariç) 5.581 7.702 10.197 32,39 82,71
Perakende ticaret (Mot. kara taşıtları ve motorsikletler hariç) 4.615 6.360 8.516 33,89 84,54
Kara yapılar ve boru hatları 4.411 6.016 7.926 31,74 79,69
Su yolu yaşamları 8.740 14.121 16.646 17,88 90,46
Hava yolu yaşamları 14.328 28.458 34.487 21,18 140,69
Taşımacılık için depolama ve taşıma işlemlerinin yürütülmesi 6.120 9.312 12.371 32,85 102,14
Posta ve kurye işlemleri 4.997 6.952 9.076 30,56 81,63
Konaklama 5.152 7.037 9.735 38,33 88,94
Yiyecek ve içecek kullanım süreleri 4.129 5.687 7.625 34,09 84,67
Yayımcılık faaliyetleri 6.795 9.539 12.492 30,95 83,84
Sinema filmi, video ve televizyon programları yapımcılığı 5.847 7.684 10.594 37,87 81,19
Programcılık ve yayıncılık işlemleri 8.421 11.205 15.196 35,62 80,47
Telekomünikasyon 9.313 13.309 16.949 27,35 81,99
Bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faal. 11.144 15.596 21.107 35,33 89,40
Bilgi hizmet faaliyetleri 10.328 15.297 19.278 26,02 86,66
Finansal hizmet faal. (Sigorta ve emeklilik fonları hariç) 12.115 19.193 24.084 25,48 98,79
Sigorta, reasürans ve emeklilik fonları 8.932 15.314 16.709 9,12 87,07
Finansal hizmetler ile sigorta işletmek için yardımcı olmasını sağlamak 7.074 10.386 13.303 28,09 88,06
gayrimenkul faaliyetleri 4.675 6.366 8.352 31,19 78,65
Hukuk ve muhasebe faaliyetleri 4.584 6.248 8.122 29,98 77,18
idare merkezi operasyonları; idari danışmanlık faaliyetleri 9.025 13.603 17.201 26,45 90,60
Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri; teknik test ve analiz faal. 6.645 9.172 12.155 32,52 82,92
Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri 10.966 14.607 20.169 38,07 83,93
Reklamcılık ve piyasa araştırması 5.872 7.901 10.424 31,93 77,52
Diğer meslekleri, bilimsel ve teknik imkanları 5.053 7.193 9.304 29,36 84,15
Veterinerlik hizmetleri 4.385 5.826 7.607 30,57 73,48
Kiralama ve leasing işlemleri 5.445 7.920 10.379 31,04 90,62
İstihdam etkinlikleri 4.854 6.736 8.522 26,52 75,56
Seyahat acentesi, tur yolcu ve diğer rezervasyon hizmetleri ve ilgili faal. 5.406 7.423 9.916 33,58 83,43
Güvenlik ve soruşturma işlemleri 4.881 6.588 9.279 40,85 90,09
Binalar ile ilgili hizmetler ve çevre düzenlemesi işlemleri 4.736 6.347 8.797 38,61 85,75
Büro yönetimi, büro destek ve iş destek operasyonları 6.786 9.735 12.580 29,23 85,40
Kamu yönetimi ve savunma; zorunlu sosyal güvenlik 5.971 8.098 11.085 36,88 85,64
eğitim 5.561 6.996 9.285 32,70 66,97
İnsan sağlığı hizmetleri 5.224 6.879 9.241 34,35 76,88
Yatılı Bbkım operasyonları 4.109 5.412 7.060 30,46 71,82
Barınacak yer sağlanmadan verilen sosyal hizmetler 4.710 5.932 7.695 29,71 63,38
Yaratıcı sanatlar, gösteri sanatları ve eğlence etkinlikleri 4.844 7.060 8.805 24,70 81,75
Kütüphaneler, arşivler, müzeler ve diğer kültürel bilgilere ulaşmak 6.135 8.448 11.039 30,67 79,94
Kumar ve müşterek bahis faaliyetleri 4.357 6.511 8.002 22,91 83,66
Spor eğlenceleri, eğlence ve dinlenmece aktiviteleri 5.658 7.598 9.699 27,65 71,42
Üye olunan ortamlar 7.155 9.945 12.888 29,59 80,11
Bilgisayarların, kişisel eşyaların ve ev eşyalarının emanetleri 4.908 6.742 8.895 31,93 81,23
Diğer hizmet faaliyetleri 3.930 5.356 6.957 29,89 77,04
Ev içi çalışan gövdeleri olarak hanehalklarının operasyonları 3.838 5.210 6.745 29,46 75,71
Hanehalkları tarafından kendi kullanımlarına yönelik olarak üretilen ayrım yapılmamış mal ve hizmetler 3.928 5.459 7.215 32,18 83,71
Uluslararası organizasyonlar ve temsilciliklerinin operasyonları 12.900 19.734 25.324 28,33 96,31
Ek-9 Ev hizmetlerinde 10 yaşından fazla çalışanlar 3.794 5.080 6.735 32,58 77,50
toplam 5.490 7.765 10.173 31,01 85,29

ÖZEL SEKTÖRDE EN YÜKSEK ÜCRET HAVAYOLUUNDA

Verilere göre, özel sektör en yüksek ortalama brüt ücret 34.487 TL ile tüketici sektörüne yönelik. Bu sektörü kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı (26.279 TL), finans (24.084 TL), uluslararası temsilcilikler (25.324 TL), bilgisayar programlama (21.107 TL) sektörleri izledi.

ORTALAMA ÜCRETLER ASGARİ ÜCRETİN BİR TİK ÖTESİNDE

SGK verileri, Türkiye’de ortalama ücretler ile asgari ücret arasındaki makasın ne kadar daraldığını da ortaya koydu. Bu yıl yüzde 85,29 oranındaki bir sürea ortalama ücretler asgari ücretin sadece yüzde 57 oranında yer alıyor.




Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *