Sırplar hayalet uçağı nasıl fırlatıldı? 24 yıllık etkinlik perde arkası: Rehavet, strateji, şans!

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Takvimler 1980’li Yılların Gösterdiğinde, ABD merkezli, silah, savunma, bilgi güvenliği ve teknoloji şirketi olan Lockheed Martin, daha önce eşine pek az rastlanılmış bir savaş uçağı üzerinde konuşlanmış. Tasarım ve sahip olduğu yeteneklerle dikkat çekici uçak, radarda düşük görünürlüğe sahip olan F-117’den başkası değildi. F-117 ile başlayan hayalet uçak furyası, zaman içinde evrilerek F-22, F-35 ve radar izi düşük olduğu iddia edilen birçok finalin ortaya çıkışında uç noktalarından biri oldu.

Daha önce yapılmış savaş uçaklarına sürgünler dış görünüşlerindeki hücrelerle dikkat çekici F-117, ilk olarak 1989 yılında ABD’nin Panama’yı işgal ettiği operasyonda görev aldı. Ancak, tüm dünya tarafından elde edilmesini sağlayacak olayları 1991 yılında gerçekleşti. Saddam Hüseyin yönetiminde Irak, 2 Ağustos 1990’da komşusu Kuveyt’i işgal etti ve Orta Doğu bir anda ciddi bir kriz noktasına geldi. Irak’ın bu mezrasına karşılık ABD’nin yürüttüğünde harekete geçen uluslararası şiddet, Irak’ı hedef alan Çöl Fırtınası Harekatı’na başladı. Artık Körfez Savaşı başlamıştı.

Sırp hayalet uçağı nasıl düşürüldü 24 yıllık olay perde arkası: Rehavet, strateji, şans

Koalisyon güçlerinin ilk hedefi, düşman çok uluslu hava aracı kullanarak Irak uçağını hava savunma uçaklarını imha etmek ve Irak hava savunmasının bastırılması olarak belirlendi. F-117’ler, ABD’nin Irak’a yapılacak hava saldırılarında görevlendirdiği uçaklardan oldu ve Bağdat başta olmak üzere birçok noktada belirlenen golün imha edilmesinde görev aldı. Irak’ta yapılan operasyonlarda F-117’lerin yaklaşık bin 300 sorti yaptığı ve bu uçuşlarda bin 600 hedefi doğrudan imha etme iddiasıydı. Yine aynı iddiaya göre başkent Bağdat üzerinde yapılan hava operasyonlarında görev alan tek yerleşim uçağı ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan F-117’ler oldu.

ORTA DOĞU’DAN SONRA ROTASINI BALKANLARA ÇEVİRDİ

1990’lı yıllar Körfez Savaşı dışında birçok farklı coğrafyada birçok farklı krizi de beraberinde getirdi. Ateşli Birliği’nin dağılmasıyla birlikte Soğuk Savaş sona ermiş, geçiş geçişin sancıları tüm dünyayı olumsuz etkilemişti. Tüm bu karmaşanın içinde kriz noktası Balkan coğrafyası oldu. Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Slovenya’nın birleşmesinden oluşan Yugoslavya’nın dağılmaya götürülmesine girdi ve Balkanlar İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’da görülen en büyük kıyımların karşılaştığı bir yere geldi.

Cehennem Ateşi Geçidi'nde 'cenneti' bulundu!  Temiz havanın 1 saatini 600 liraya satıyor

Cehennem Ateşi Geçidi’nde ‘cenneti’ bulundu! Temiz havanın 1 saatini 600 liraya satıyorHaber Görüntüle

Sırp hayalet uçağı nasıl düşürüldü 24 yıllık olay perde arkası: Rehavet, strateji, şans

1998-1999 yılları arasında Kosova’nın Sırbistan’dan ayrılarak bağımsız olma kararının ardından iki ülke arasında vahşi bir savaş başladı. Gerilimin savaşına dönüşmesi ve sivil kayıplarının ardından 24 Mart 1999’da Yugoslavya Hükümdarları içinde kalan Sırbistan’ı bombalamaya başladı. Harekatın amacı, Sırp birliklerini Kosova sınırlarından uzaklaştırmak olarak belirlenmiştir.

NATO bombardımanı kimi zaman sivillerin kimi zaman da üçüncü tarafların muhafaza ettiği misyonların vurulduğu birçok skandala imza attı. Bu skandalların başında ise ABD Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan ve radarda çok az iz bırakan F-117’nin Sırp askerlerinin kontrolündeki Sovyet yapısındaki S-125 hava savunma sistemiyle vurması yer aldı.

‘ÜZGÜNÜZ, HAYALET OLDUĞUNU BİLSEK DÜŞÜRMEZDİK!’

Yugoslavya’nın NATO tarafından bombalandığı hava harekatının ilk günlerinden itibaren rakip güçlerin güçleri için ABD Hava Kuvvetleri’ne ait 24 fiilen F-117, İtalya’da ve Almanya’da bulunan askeri hava limanlarında konuşlandırılıp hava saldırılarına katıldı.

Sırp hayalet uçağı nasıl düşürüldü 24 yıllık olay perde arkası: Rehavet, strateji, şans

Saldırıların infazından 3 gün sonra ise dünya operasyon bölgesinden gelen bir haberle şoke oldu. Sırbistan’ın başkentinde bulunan Sovyet yapısı S-125 hava savunma sistemleri, hayalet uçak olarak bilinen bir F-117 savaş avcısını vurarak düşürmüştü. Albay Zoltán Dani birliklerindeki askerler tarafından fırlatılan 2 hava savunma füzesinden biri Belgrad gezi görevi uçuşu yapan F-117’yi ıskalamış olsa da, çok başarılı patlayan ikinci füze pilotunun kontrolünü kaybetmesine sebep olmuş, kontrolden çıkış uçağını yalpalayarak düşmüştü. Uçağın pilotu Yarbay Darrell Patrick, fırlatma koltuğunu kullanarak uçağı terk etmişti ve kazadan yaradan kurtulmuştu.

NATO harekâtına başladığında çaba bu yana bir uçağı bitirmek için yoğun gösteren Sırplar, uçuşu düşürmesinin ardından pilotun canlı olarak ele alınması için bir insan avı başlatılmış olsa da da Patrick, saatler süren bir kaçışın ardından güvenli bölgeye geçmeyi başardı. ABD ordusuna ait bir hayalet gemisinin düşürülmesi, Sırplar arasında büyük bir moral kaynağı oldu ve bir propaganda malzemesi haline getirildi. Uçağın kalıntılarının bulunduğu bölgede yaşayan köylüler, kalıntı üzerinde dans ederek sevinçlerini sergilerken, hayalet uçak olarak bilinen F-117’nin kendisinden oldukça eski teknolojiye sahip S-125 hava savunma sistemiyle vurulması “Üzgünüz, uçağınızın hayaletinin bilsek onu kaybetmezdik!” sloganını doğurdu.

‘REHAVET, STRATEJİ VE ŞANSIN BİRLEŞİMİYLE ALINAN BİR SONUÇ’

ABD Hava Kuvvetleri, envanterinde bulunan ve düşük radar izine sahip olması sonucu hayalet uçak olarak F-117’nin düşürülmesinin ardından şoke oldu. İlk etapta yapıştırma nasıl vurulduğuna dair kimsenin bir fikri yoktu. Ancak kısa süre sonra olası olasılıklar sıralanmaya başlandı.

Kovid-19 aşısı ve kalp krizi gerçeği!  Son dönemdeki artışın nedeni ortaya çıktı

Kovid-19 aşısı ve kalp krizi gerçeği! Son dönemdeki artışın nedeni ortaya çıktıHaber Görüntüle

Sırp hayalet uçağı nasıl düşürüldü 24 yıllık olay perde arkası: Rehavet, strateji, şans

ABD Hava Kuvvetleri Havacılık ve Uzay Mühendisi Chris Morehouse, sonuca varmasında birden fazla kurumunun bildiğine dikkat çekti ve bu durumu “ABD Hava Kuvvetleri’ne ait F-117’nin düşürülmesinin ardındaki rehavet, strateji ve şansın birleşimi bulunuyor” sözleriyle açıklandı. Morehouse, uçakların sürekli aynı rotayı kullandığına dikkat edilmesi amacıyla şunları da ekledi:

“Rehavet en büyük sebeplerden. ABD Hava Kuvvetleri ve ortak düşman kuvvetlerinin bir parçasıydı. Olayın, rota daha önce F-117’ler tarafından kullanılan varış noktasıydı. Yani Sırp güçlerinin de saldırı bekleme bir hattı. Körfez Savaşı sırasında yapılan operasyonlarda uçaklar hiçbir zaman aynı rotayı bir defadan fazla kullanmadı. Bu muhtemelen aşırı öz güvenden yüküdü. Ayrıca F-117’ler kendilerine elektronik harp desteği sağlayan EA-6B Prowlers uçaklarıyla uçuyordu. Olayın geçtiği gün hayalet uçaklara yuva yapan Prowlers uçakları havalanmamıştı yani F-117 tek başınaydı.”

Sırpların, İtalya’da bulunan askeri hava istihbaratı yoğun istihbarat ve gözcülük operasyonlarını yürüttüğüne dikkat çeken Morehouse, “Bu sayede F-117’nin tek başına havalandığının farkındaydılar. Bu uçakları anında Belgrad yakınlarında bulunan hava savunma birliklerine bildiriyorlardı. Kısacası NATO güçlerini, düşmana değerli birlikleri sağlayan operasyonlara karşı koymada büyük bir başarısızlık yaşadık. Sırplar saldırısının düşmanlığını, genel rotayı ve F-117’lerin elektronik harp desteği olmadan uçacağını biliyorlardı” dedi.

Sırp hayalet uçağı nasıl düşürüldü 24 yıllık olay perde arkası: Rehavet, strateji, şans

Sırpların İtalya’dan gelen istihbaratını iyi değerlendirdiğine dikkat çeken Morehouse, “Hava savunması yapma konusunda gelen istihbaratla stratejiyi birleştirdiler. Operasyonların başında beri özellikle bir F-117 vurmak ve bununla birlikte bozan moralleri kullanma göreviydi. Radarlar ve füze sistemleri de buna göre konuşlandırılmıştı” kullanım kullandı. Morehouse, F-117’nin gövdesi içinde bulunan mühimmatları bırakmaya hazırlandığı sırada bomba kapaklarını açmasıyla radarda daha net görünür hale geldiği bilgisini de paylaşarak, “Yani bu olayın arkasında bulunan unsurlar kaçırma, strateji ve şans olarak açıklanabilir” detayını paylaştı.

Olayın ardından herkes ABD’nin enkazını imha edecek bir hava saldırısı yapacağını düşünüyor olsa da bu hiçbir zaman gerçekleşmedi. ABD, Sırbistan’ın F-117 hapishanelerini Rusya’ya vermesi durumunda bunun sonuçlarına göre Sırbistan’ı üstü kapalı bir şekilde tehdit etti. F-117’ler 2008’de emekliye ayrılarak ABD Hava Kuvvetleri’nden ayrıldı. Düşen sonları ise halen Belgrad’da bulunan barındırdığı müzede sergilenmeye devam ediyor.

Uçağı düşüren hava savunma sisteminin başkanı Zoltán Dani ile uçak tarafından vurulan Darrell Patrick, 2011 yılındaki olaydan yıllar sonra bir araya geldi. İkilinin, buluşmanın ardından sıkı bir dostluk geliştirdiği iddia edildi.

Fenerbahçe'den Hacı Wright açıklaması!  3 iç transfer hamlesi duyuruldu

Fenerbahçe’den Hacı Wright açıklaması! 3 iç transfer hamlesi duyurulduHaber Görüntüle

Beşiktaş'ta Aboubakar tamam, bir transfer daha!  İki veda birden

Beşiktaş’ta Aboubakar tamam, bir transfer daha! İki veda birdenHaber Görüntüle

Kansere okuyan Nagihan Karadere: Bu illeti yeneceğim!

Kansere okuyan Nagihan Karadere: Bu illeti yeneceğim!Haber Görüntüle

.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *