Kirli balık yemek

yazar

2023.01.22 10:54

ABD’deki nehir ve göllerden alınan 500 ayrı örnek incelendi. Sonucunda bir kilo tatlı su balığında tüketmek için yetiştirilen normal tatlı su balığındakinden 278 kat fazla aşırı derecede kalıcı kimyasal tespit edildi.

Kirli balık yemek
Fotoğraf: Detroit Free Press

Abone ol

Google Haberleri

Nehir ve göller gibi tatlı sularımızın fabrikaları ve diğer insan yapımı yerlerde bulunan saçılan toksik kimyasallarla kontamine kirleticiler ne kadar tehlikeli bazen idrak etmekte zorlanıyoruz. Biraz yardımcı olayım: ABD’de yapılan bir çalışmaya göre, perfloroalkil ve polifloroalkil (ikisine birden kısaca “PFAS” diyor) ile kontamine olmuş sularda yaşayan 1 tanecik tatlı su balığını yemek, o kontamine sulardan 1 ay boyunca İçmeyeyeden eve gitmeye neden oluyor!

PFAS ve hastalık

PFAS, son derece yaygın olarak kullanılan, uzun ömürlü kimyasalların genel adıdır. Güçlü bağlara sahip olmalarından dolayı bu birleşmelerin içinde kendi parçalanmaları çok uzun yıllar olabilir. Bir yandan da bu kurumlardaki endüstriyel ürünlerde yaygın olarak bulunanlar için, bu aileler yıllar içinde su ve besin kaynaklarında, kısmen da insan vücudunda birikebilir. Şu ana kadar yapılan işyeri, PFAS kimyasallarının suda, hava, balıklarda ve toprakta biriktiğini gördü. Ayrıca yapılan inceleme, PFAS hücrelerinin hem hücrelerinde hem insan-harici hayvanlarda çeşitli bulguların ortaya çıkmasına neden olmuştur.

ABD Çevre Koruma Ajansı’nın sistemlerine göre tatlı sulardaki kabul edilebilir PFAS oranındaki 0.02 parça (yüz koleksiyonunda 2 bölüm) konumunda olmalıdır. Oysa 2013-2015 yılları arasında ABD’deki nehir ve göllerden alınan 500 farklı örneğin incelenmesi sonucu, ortalama bir tatlı su balığın kilogramında 9500 nanogram (9,5 mikrogram) PFAS bulunduğu durumda. Bu oran, ticari olarak yetiştirilen tatlı su balıklarının vücudundakinden 278 kat fazladır. Dolayısıyla bu balıklardan 1 taneni yemek, tehlikeli derecede kontamine olmuş sulardan 1 ay boyunca su içmeye denk gelmektedir.

PFAS kimyasalları insan vücuduna içme suyundan, atık tesislerinin yakınındaki su ve topraklardan, yangın söndürücü köpükleri yoluyla, PFAS kullanan veya ürettiği kimyasal tesislerden, gazlar gibi kontamine olmuş sularda yüzen balıklar gibi tüketerek, yemeklerin yağına aşındırıcı olacak şekilde üretilen gıda paketlerinden, halılara (ve diğer ev eşyalarına) sıkılan su/kir itici kimyasallarla, bazı şampuanlar ve kozmetik ürünler yoluyla ve atık su artıma tesislerinden elde edilen gübreler yoluyla bulaşabilmektedir.

Bir dizi sorun görülüyor

Bu gruplara tehlikeli seviyelerde maruz kalma sonucu doğurganlığın sonunda veya yüksek tansiyonun sonunda gibi sorunlar; düşük doğum ağırlığı, daha hızlı ergenliğe girme, anormal kemik örnekleri veya davranış grupları dahil olmak üzere çocuklarda gelişimsel etkiler veya gecikmeler; genel olarak prostat, aşılama ve testis kanserleri dahil olmak üzere bazı kanser riskinde gösteri; aşıların olumlu etkilerinin sona ermesi da dahil olmak üzere vücuttan korunma önlemleriyle savaşma performansının görülmesi; Vücudun doğal hormonlarının ve birikimlerinin seviyeleri ve/veya riskli risk artışı gibi bir dizi sorun görülebilmektedir.

Bu gibi kullanma nedeniyle içme suları başta olmak üzere tüm su ve besin değerleri PFAS kontaminasyonu bakımından yakından takip edilmesi ve insanlar riskler konusunda vedilikle bilgilendirilmesi önemlidir. Özellikle de sularını katı önlemlere tabi bulunanlar de bireysel olarak açılan kuyulardan elde edenlerin PFAS kontaminasyonu konusunda belgeleri olması ve gerekli muayeneleri da hayati kısımlara sahiptir. PFAS, anne sütü yoluyla anneden yavrulara geçebildiği için hamile kadınların su ve yiyecek saklama güvenliğinden emin olması ekstra önemli; Ancak hiçbir şartta PFAS endişesiyle emzirmekten vazgeçilmemelidir; eldekinin sağladığı, süt emzirmenin faydalarının PFAS’ın her türlü olumsuz etkisinden çok daha güçlü olduğunu göstermektedir. Belki de yeni edinimi sağlamak en önemlisi, balık üretim tesislerinin ve balıkçılığa hizmet vermeye yönelik PFAS konusunda testlere tabidir.

Medeniyetimizin ilerleyişi ve karmaşıklaşmasıyla birlikte hayatımıza giren yeni problemlerle daha etkili yollardan mücadele etmeyi öğrenmemiz gerekiyor. İlerleyişini durduramayız; ama ilerleyişle birlikte gelen zorlukları en aza indirmeyi öğreniyoruz.

Neden BirGün?

Bağımsız bir gazete olarak amacımız, insanlara hakikatiarak dünyadaki gerçek bir demokrasi ve özgürlük ortamının yeşermesine katkıda bulunmaktır. Bu nedenle bellekten elde ettiğimiz geliri, daha iyi bir gazeteciliği hayata geçirmek, okurlarımızın daha kalıcı ve güvenilir bir zemin üzerinden bilgiyle buluşmasını elde etmek için elde etmek. Çünkü banka hesabını boşaltmak zorunda olduğumuz bir patronumuz yok; iyi ki de yok.

Bundan sonra da yolumuza aynı sorumluluk bilinciyle devam ediyoruz.

Bu yolculuklarda bize katılmak ve bir gün habersiz kalmamak için

Bugün BirGün’e Abone Ol.

BirGün; sizinle güçlü, sizinle özgür!

BirGün’e Destek Ol

Video haberler için YouTube kanalımıza abone olun

.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *