Fazla mesaide bu ayrıntıya dikkat

Fazla mesaide bu ayrıntıya dikkat!

İş Kanunu’nda fazla mesai ücretinin ücretine dahil edilebileceğine dair bir hüküm bulunmuyor. Bununla birlikte, Yargıtay, gerek bireysel iş sözleşmesinde, büyük toplu iş sözleşmesinde “fazla çalışma ücreti dahil” şeklinde hüküm bulunması halinde sözleşmeyi geçerli kabul ediyor. Ancak, sözleşmede bu düzeltme hükmünün bulunmasının hiç fazla mesai ücretini ödemeyeceği anlaşılmıyor.

Kanuna göre, haftalık çalışma süresi 45 saat. Haftanın 6 günü çalışılan işyerlerinde günlük çalışma süresi ise 7.5 saat olarak uygulanıyor. İşçi ve hamileliğin anlaştığı takdirde çalışma süresi, hafta çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmayacak şekilde dağıtılabilir. Başka bir ifadeyle, hamileliğin fazla çalışması için ücretlendirme yerine iki aylık dönemde haftalık çalışma süresi 45 saati aşmayacak şekilde ortalama denkleştirme yapabilir. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmesi ile dört aya kadar çıkarılabilir. Turizm sektöründe ise iş sözleşmesiyle 4 aya kadar, toplu iş sözleşmesiyle de 6 aya denkleştirme yapılabilir.

FAZLA MESAİ ÜCRETİ PEŞİN ÖDENMİŞ KABUL EDİLİYOR

Sözleşmede, “Fazla çalışma ücreti hariç” denilmesi, fazla çalışma ücretinin kiracı tarafından peşin olarak ödendiği anlamı geliyor. Kanuna göre, yıllık fazla çalışma 270 saati aşamaz. Bu durumdaki aylık 22,5 saate kadar fazla eğitim karşılığında ücret tahsil edilince peşin ödenmiş sayılıyor.

Yargıtay, “Fazla çalışma ücrete dahil” şeklinde hüküm bulunan sözleşme ile çalıştırılan işçinin aylık 22,5, yıllık olarak da 270 saat aşan fazla çalışmaları için ayrıca ücret ödemelerini öngörüyor. Tabii bunun için işçinin fazla süresini bu sürelerin aştığını kanıtlaması gerekiyor.

FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ NE KADAR?

İş Kanunu’na göre, fazla çalışma ücreti normal çalışma ücretinin yüzde 50 fazlası olarak uygulanır. Sözleşme ile bu oran artırılabilir ama azaltılamaz.

Aylık ücretle çalışan işçinin kullandığı ücretinin hesabında bir ay 225 saat olarak kabul edilir. Günlük, brüt ücreti 10 bin lira olan işçinin saat ücreti (10.000 TL/225 saat = ) 44,44 TL’dir. Bu işçinin fazla çalışma ücreti ise saat başı 66,67 TL’dir.

ASGARİ ÜCRETLİ İŞÇİDE “HER ŞEY DAHİL” DRKEN DİKKAT!

Yukarıda ifade edildiği gibi, “fazla çalışma ücretinin dahil edilmesi” denilmesi, ayda 22,5 kullanılması fazla kullanılmamasın önlemenin peşin ödendiği anlamı geliyor.

Asgari ücretle çalışan sayısı işçi her geçen yıl artıyor. Asgari ücretle çalışan bir işçinin “fazla çalışma ücrete dahil” sistemiyle çalıştırılabilmesi için, maliyetin asgari ücretten fazla olması gerekir. Peki, ne kadar fazla olması gerekir?

2022 yılının ikinci yarısında kullanım brüt asgari ücret 6.471 TL’dir. Buna göre, asgari kullanımı işçilerin normal kullanma maliyeti (6471 TL/225 saat = 28,76 TL) 28,76 TL’dir. Asgari teşvik işçilerinin 1 kullandıkları fazla masraf ise şu an için 43,14 TL’dir.

“Fazla mesai ücreti dahil” denildiğinde, ayda 22,5 alıkoyma fazla kullanımı karşılığında olan ücretin ödenen peşinmiş elde etmek için asgari ücretle çalışan işçiye asgari ücretin yanı sıra artı (43,14 TL X 22,5 saat = 970,65 TL) her ay brüt 970,65 TL ödenmesi gerekir. Yargıtay’a göre (9. HD Esas No: 2010/7792, Karar No: 2012/15535), aksi takdirde o işyerinde “Fazla çalışma ücretine muafiyet” denilmesinin hukukunen bir geçerliliği olmaz.

Asgari ücreti aşan ödemelerden vergi ve prim kesiliyor. Bu nedenle, “Fazla çalışma ücrete dahil etme” sistemi ile çalıştırılan asgari üretim işçinin elde edebileceği net ücretin şu an 6.153 TL’den az tüketilmesi gerekir.

Fazla kullanım ücretine dahil olmadığı işyerindeki asgari geçim işçiye ise sadece fazla çalışma yaptığı süreler için saat başına brüt 43,14 TL harcama geliri olur.




Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *